Black Friday - co to jest i skąd pochodzi nazwa? 🛍️ - Talkersi.pl
Przejdź do treści

Black Friday - co to jest i skąd pochodzi nazwa?

Black Friday - co to jest i skąd pochodzi nazwa?

Pod koniec listopada skrzynka mailowa pęka w szwach, a sklepy internetowe i stacjonarne prześcigają się w hasłach z tymi samymi dwoma słowami.

Black Friday. Co to właściwie za wydarzenie i dlaczego piątek ma być akurat czarny? Na ten dzień z niecierpliwością czekają miliony klientów na całym świecie, ale mało kto zna prawdziwą historię jego nazwy. A ta ma więcej wspólnego z korkami niż z zakupami.

Jeśli uczysz się angielskiego albo po prostu lubisz wiedzieć, skąd biorą się słowa, ten tekst jest dla Ciebie. Wyjaśnimy, czym jest Czarny Piątek, kiedy wypada w tym roku, skąd wzięła się jego nazwa i jakie angielskie słówka przydadzą Ci się na wyprzedażach 👇

Black Friday - co to jest?

Pod nazwą Black Friday (po polsku Czarny Piątek) kryje się jednodniowe święto obniżek, które w USA zaczyna się dzień po amerykańskim Święcie Dziękczynienia. W Stanach Zjednoczonych Black Friday symbolicznie otwiera sezon przedświątecznych zakupów. Sklepy stacjonarne otwierają się bardzo wcześnie rano, a sklepy internetowe kuszą obniżkami cen już od północy. Klienci polują głównie na sprzęt elektroniczny, odzież, kosmetyki, AGD i prezenty.

Dziś to już nawet nie jeden dzień. W wielu sklepach promocje trwają cały tydzień, czyli przez tzw. Black Week, a sklepy codziennie dorzucają nowe oferty i kody rabatowe.

Listopadowe oferty specjalne zamyka Cyber Monday, czyli poniedziałek z rabatami dotyczącymi głównie produktów online (wirtualnych). Jego nazwę wymyślono w 2005 roku w Shop.org, internetowym oddziale amerykańskiej organizacji handlowej National Retail Federation.

Kiedy jest Black Friday?

Datę Black Friday wyznacza kalendarz amerykańskich świąt. Thanksgiving (Święto Dziękczynienia) przypada zawsze na czwarty czwartek listopada, a wyprzedaże ruszają następnego dnia. Termin Black Friday jest więc ruchomy. W 2026 roku Black Friday to 27 listopada, Black Week potrwa w wielu sklepach od 23 do 29 listopada, a Cyber Monday przypada na 30 listopada.

Często jest tak, że Black Friday to ostatni piątek listopada. Ale nie zawsze. Gdy listopad zaczyna się w czwartek, ma pięć piątków, a Czarny Piątek wypada w przedostatni. Tak było w 2018 roku, gdy Black Friday przypadł 23 listopada, a ostatni piątek listopada był tydzień później.

Jeśli chcesz bez pomyłek mówić o datach, przypomnij sobie nazwy dni tygodnia po angielsku i miesiące po angielsku.

[BEZPŁATNY E-BOOK]
SZYBKA RANDKA Z ANGIELSKIM

10 praktycznych rzeczy, które powiedziałby Ci na pierwszej randce j. angielski… gdyby mógł mówić.

ebook o nauce angielskiego

Wypełnij formularz, a podarujemy Ci ebooka z praktycznymi wskazówkami dotyczącymi nauki angielskiego.

Dodatkowo w kolejnych mailach przekażemy Ci mnóstwo wartościowej wiedzy, narzędzi oraz innych przydatnych materiałów, które możesz wykorzystać samodzielnie.

Skąd pochodzi nazwa Black Friday?

Nazwa Black Friday narodziła się w Filadelfii w latach pięćdziesiątych, a na dobre przyjęła się w latach sześćdziesiątych XX wieku i początkowo miała negatywne konotacje. Nie chodziło w niej o zyski sklepów, tylko o chaos na ulicach miasta.

Filadelfia, korki i zirytowani policjanci

Określenie Black Friday wymyślili policjanci z Filadelfii, którzy co roku musieli opanowywać uliczny chaos po Święcie Dziękczynienia. Do centrum miasta zjeżdżały się wtedy tłumy mieszkańców przedmieść i turystów. Jedni ruszali po prezenty, inni na mecz futbolu amerykańskiego Army-Navy, rozgrywanego zwykle w ten weekend.

Miasto stało w korkach, a policjanci pracowali na dłuższych zmianach niż zwykle. Z czasem zaczęli nazywać ten dzień Black Friday, a kolejny Black Saturday. Po raz pierwszy w druku nazwa w tym znaczeniu pojawiła się w 1961 roku, w branżowym biuletynie Public Relations News.

Sprzedawcy szybko uznali, że czarny piątek źle się kojarzy i próbowali zastąpić go hasłem Big Friday (dosłownie „duży piątek”). Nie udało się. W całych Stanach Zjednoczonych nazwa upowszechniła się dopiero w latach 80.

Pochodzenie terminu - trzy popularne mity

Wokół pochodzenia terminu narosło kilka mitów, a najbardziej znany z nich dotyczy księgowości.

Oto trzy historie, które słyszysz najczęściej:

  1. Czarny atrament w księgach rachunkowych. Sklepy przez większość roku miały być na minusie, zapisywanym w księgach na czerwono. Dopiero w Black Friday wreszcie notowały zyski, a te zapisywano czarnym tuszem. To wyjaśnienie pojawiło się w prasie dopiero w 1981 roku.
  2. Krach na rynku złota z 1869 roku. 24 września 1869 roku spekulanci Jay Gould i James Fisk doprowadzili do załamania cen złota i ten dzień też nazwano Black Friday. To jednak inne wydarzenie. Podobnie jest z Black Thursday, czyli czarnym czwartkiem z 1929 roku, od którego zaczął się krach na Wall Street.
  3. Nazwę wymyślili marketingowcy. Było odwrotnie. Handlowcy długo próbowali się jej pozbyć, a historię o zyskach dorobili później.

Z mitu o księgach zostało jednak przydatne wyrażenie. To be in the black znaczy „być na plusie”, a to be in the red - „być na minusie”.

Usłyszysz je w pracy i w rozmowach o budżecie, a podobne zwroty znajdziesz w zestawieniu, w którym zebraliśmy angielskie słownictwo finansowe.

Czarny Piątek masz już rozpracowany. A jak radzisz sobie z angielskim na co dzień? Zrób krótki test i zobacz, na jakim jesteś poziomie w skali A1-C2.

test na poziom angielskiego

Historia Black Friday - od USA do Polski

Historia Black Friday zaczyna się od amerykańskiego Święta Dziękczynienia, które od dawna otwiera w USA sezon świątecznych zakupów. W Stanach Zjednoczonych od 1924 roku tego dnia przez Nowy Jork przechodzi parada domu towarowego Macy’s, a na jej końcu jedzie Mikołaj. Dla wielu Amerykanów to znak, że można ruszać po prezenty.

Z czasem tradycja zamieniła się w wyścig. Sklepy otwierały się coraz wcześniej, potem w nocy, a w ostatnich latach część startuje już w czwartek wieczorem. Długie kolejki i przepychanki o telewizory to obrazek, który znamy z wiadomości.

Na całym świecie wydarzenie rozpowszechniły sklepy online. W Wielkiej Brytanii Amazon wprowadził Black Friday w 2010 roku, a w 2013 roku dołączyła sieć Asda, należąca do amerykańskiego Walmartu.

Do Polski Czarny Piątek przeszedł długą drogę. W 2013 roku polscy internauci prawie go nie zauważali, a w Polsce zyskał popularność około 2015 roku. Dziś dla wielu konsumentów to doskonała okazja na zrobienie zakupów przed Bożym Narodzeniem.

Black Friday po angielsku - słówka i zwroty na zakupy

Wyprzedaże to świetny materiał do nauki, bo każdy baner w sklepie to gotowa fiszka. Jeśli szukasz inspiracji, zacznij od słówek, które zobaczysz na stronach sklepów w Black Friday.

Najważniejsze słówka dotyczące wyprzedaży:

  • sale - wyprzedaż, on sale - w promocji
  • deal - okazja, oferta, np. a great deal - świetna okazja
  • bargain - okazja, coś kupionego tanio
  • discount - zniżka, rabat
  • promo code - kod rabatowy
  • doorbuster - hit cenowy na otwarcie sklepu
  • sold out - wyprzedane
  • checkout - kasa, a w sklepie online etap płatności
  • refund - zwrot pieniędzy

Zwroty, które przydadzą się przy kasie:

Is this on sale? - Czy to jest w promocji?

I’m just looking, thanks. - Tylko się rozglądam, dziękuję.

Can I return it if it doesn’t fit? - Czy mogę to zwrócić, jeśli nie będzie pasować?

💡 Kupiłeś więcej produktów, niż planowałeś? W takiej sytuacji youtuberzy pokazują swoje zdobycze w filmikach, które nazywa się haul zakupowy - zakupowe szaleństwo.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Ile trwa Black Friday?

Formalnie Black Friday trwa jeden dzień. W praktyce wiele sklepów rozciąga promocje na Black Weekend, Black Week albo dłuższy czas, aż do Cyber Monday.

A czym różni się Black Week od Black Friday? Przede wszystkim długością.

Skąd wziął się Czarny Piątek?

Czarny Piątek wziął się z Filadelfii, gdzie w połowie XX wieku policja tak nazywała dzień korków po Święcie Dziękczynienia. Z czasem nazwa straciła negatywne znaczenie i stała się symbolem wyprzedaży.

Czy Black Friday to ściema?

Nie zawsze, ale warto zachować czujność. Niektórzy sprzedawcy podnoszą ceny przed promocją, żeby wielkie promocje wyglądały lepiej.

Od 2023 roku, zgodnie z unijną dyrektywą Omnibus, sklepy w Polsce muszą przy obniżce pokazywać najniższą cenę z ostatnich 30 dni. Dzięki temu, porównując ceny, łatwiej sprawdzisz, czy promocje Black Friday oznaczają zakupy w niższych cenach.

Jak jest Black Friday po polsku?

W Polsce mówimy Czarny Piątek, choć w sklepach częściej zobaczysz angielską nazwę. Black znaczy czarny, a Friday to piątek.

Czy Black Friday obchodzi się w Wielkiej Brytanii?

Tak. Brytyjczycy nie świętują Thanksgiving, ale od 2010 roku przejęli zwyczaj wyprzedaży z USA. Dziś Black Friday to tam jeden z najważniejszych dni handlowych w roku.

Potrzebujesz wsparcia z angielskim?

Możemy pomóc! Indywidualne lekcje z naszymi doświadczonymi Lektorkami i Lektorami to gwarancja szybkich efektów. Od pierwszej minuty mówisz po angielsku, a to jedyny sposób, aby przełamać barierę mówienia.

Odbierz bezpłatną lekcję próbną, podczas której na własnej skórze przekonasz się o tym jak wyglądają lekcje u Talkersów.

Talkersi to ci
wspaniali ludzie
Paulina lektorka angielskiego
Marta lektorka angielskiego
Iryna lektorka angielskiego
Jurek lektor angielskiego
Mikołaj lektor angielskiego
Kamil lektor angielskiego
Sylwia lektorka angielskiego
Anzhalika lektorka angielskiego
Asia
Magda
Ola
Kinga
Kasia lektorka angielskiego
Ela lektorka angielskiego
Veronika lektorka angielskiego
Dorota lektorka angielskiego
Gana lektorka angielskiego
Yuliya lektorka angielskiego
Kasia lektorka angielskiego
Shanarz lektorka angielskiego
Julia lektorka angielskiego
Mahizha lektorka angielskiego
Aaron lektor angielskiego
Josephine lektorka angielskiego
Maria lektorka angielskiego
Chris lektor angielskiego
Steven lektor angielskiego
Małgosia lektorka angielskiego
Rita lektorka angielskiego
Julia lektorka angielskiego
Stephen lektor angielskiego
Anna lektorka angielskiego
Dominika lektorka angielskiego
Joanna lektorka angielskiego
Marko lektor angielskiego
James lektor angielskiego
Kevin lektor angielskiego
Vitali lektor angielskiego
Agata lektorka angielskiego
Maria lektorka angielskiego
Nina lektorka angielskiego
Niall lektor angielskiego
Amelia lektorka angielskiego
Maryia lektorka angielskiego
Jerzy lektor angielskiego
Evelyn lektorka angielskiego
Julia lektorka angielskiego
Daria lektorka angielskiego
Weronika lektorka angielskiego
Hugo lektor angielskiego
Ryan lektor angielskiego
Magda lektorka angielskiego
Małgorzata lektorka angielskiego