Pod koniec listopada skrzynka mailowa pęka w szwach, a sklepy internetowe i stacjonarne prześcigają się w hasłach z tymi samymi dwoma słowami.
Black Friday. Co to właściwie za wydarzenie i dlaczego piątek ma być akurat czarny? Na ten dzień z niecierpliwością czekają miliony klientów na całym świecie, ale mało kto zna prawdziwą historię jego nazwy. A ta ma więcej wspólnego z korkami niż z zakupami.
Jeśli uczysz się angielskiego albo po prostu lubisz wiedzieć, skąd biorą się słowa, ten tekst jest dla Ciebie. Wyjaśnimy, czym jest Czarny Piątek, kiedy wypada w tym roku, skąd wzięła się jego nazwa i jakie angielskie słówka przydadzą Ci się na wyprzedażach 👇
Black Friday - co to jest?
Pod nazwą Black Friday (po polsku Czarny Piątek) kryje się jednodniowe święto obniżek, które w USA zaczyna się dzień po amerykańskim Święcie Dziękczynienia. W Stanach Zjednoczonych Black Friday symbolicznie otwiera sezon przedświątecznych zakupów. Sklepy stacjonarne otwierają się bardzo wcześnie rano, a sklepy internetowe kuszą obniżkami cen już od północy. Klienci polują głównie na sprzęt elektroniczny, odzież, kosmetyki, AGD i prezenty.
Dziś to już nawet nie jeden dzień. W wielu sklepach promocje trwają cały tydzień, czyli przez tzw. Black Week, a sklepy codziennie dorzucają nowe oferty i kody rabatowe.
Listopadowe oferty specjalne zamyka Cyber Monday, czyli poniedziałek z rabatami dotyczącymi głównie produktów online (wirtualnych). Jego nazwę wymyślono w 2005 roku w Shop.org, internetowym oddziale amerykańskiej organizacji handlowej National Retail Federation.
Kiedy jest Black Friday?
Datę Black Friday wyznacza kalendarz amerykańskich świąt. Thanksgiving (Święto Dziękczynienia) przypada zawsze na czwarty czwartek listopada, a wyprzedaże ruszają następnego dnia. Termin Black Friday jest więc ruchomy. W 2026 roku Black Friday to 27 listopada, Black Week potrwa w wielu sklepach od 23 do 29 listopada, a Cyber Monday przypada na 30 listopada.
Często jest tak, że Black Friday to ostatni piątek listopada. Ale nie zawsze. Gdy listopad zaczyna się w czwartek, ma pięć piątków, a Czarny Piątek wypada w przedostatni. Tak było w 2018 roku, gdy Black Friday przypadł 23 listopada, a ostatni piątek listopada był tydzień później.
Jeśli chcesz bez pomyłek mówić o datach, przypomnij sobie nazwy dni tygodnia po angielsku i miesiące po angielsku.
[BEZPŁATNY E-BOOK]
SZYBKA RANDKA Z ANGIELSKIM
10 praktycznych rzeczy, które powiedziałby Ci na pierwszej randce j. angielski… gdyby mógł mówić.

Wypełnij formularz, a podarujemy Ci ebooka z praktycznymi wskazówkami dotyczącymi nauki angielskiego.
Dodatkowo w kolejnych mailach przekażemy Ci mnóstwo wartościowej wiedzy, narzędzi oraz innych przydatnych materiałów, które możesz wykorzystać samodzielnie.
Skąd pochodzi nazwa Black Friday?
Nazwa Black Friday narodziła się w Filadelfii w latach pięćdziesiątych, a na dobre przyjęła się w latach sześćdziesiątych XX wieku i początkowo miała negatywne konotacje. Nie chodziło w niej o zyski sklepów, tylko o chaos na ulicach miasta.
Filadelfia, korki i zirytowani policjanci
Określenie Black Friday wymyślili policjanci z Filadelfii, którzy co roku musieli opanowywać uliczny chaos po Święcie Dziękczynienia. Do centrum miasta zjeżdżały się wtedy tłumy mieszkańców przedmieść i turystów. Jedni ruszali po prezenty, inni na mecz futbolu amerykańskiego Army-Navy, rozgrywanego zwykle w ten weekend.
Miasto stało w korkach, a policjanci pracowali na dłuższych zmianach niż zwykle. Z czasem zaczęli nazywać ten dzień Black Friday, a kolejny Black Saturday. Po raz pierwszy w druku nazwa w tym znaczeniu pojawiła się w 1961 roku, w branżowym biuletynie Public Relations News.
Sprzedawcy szybko uznali, że czarny piątek źle się kojarzy i próbowali zastąpić go hasłem Big Friday (dosłownie „duży piątek”). Nie udało się. W całych Stanach Zjednoczonych nazwa upowszechniła się dopiero w latach 80.
Pochodzenie terminu - trzy popularne mity
Wokół pochodzenia terminu narosło kilka mitów, a najbardziej znany z nich dotyczy księgowości.
Oto trzy historie, które słyszysz najczęściej:
- Czarny atrament w księgach rachunkowych. Sklepy przez większość roku miały być na minusie, zapisywanym w księgach na czerwono. Dopiero w Black Friday wreszcie notowały zyski, a te zapisywano czarnym tuszem. To wyjaśnienie pojawiło się w prasie dopiero w 1981 roku.
- Krach na rynku złota z 1869 roku. 24 września 1869 roku spekulanci Jay Gould i James Fisk doprowadzili do załamania cen złota i ten dzień też nazwano Black Friday. To jednak inne wydarzenie. Podobnie jest z Black Thursday, czyli czarnym czwartkiem z 1929 roku, od którego zaczął się krach na Wall Street.
- Nazwę wymyślili marketingowcy. Było odwrotnie. Handlowcy długo próbowali się jej pozbyć, a historię o zyskach dorobili później.
Z mitu o księgach zostało jednak przydatne wyrażenie. To be in the black znaczy „być na plusie”, a to be in the red - „być na minusie”.
Usłyszysz je w pracy i w rozmowach o budżecie, a podobne zwroty znajdziesz w zestawieniu, w którym zebraliśmy angielskie słownictwo finansowe.
Czarny Piątek masz już rozpracowany. A jak radzisz sobie z angielskim na co dzień? Zrób krótki test i zobacz, na jakim jesteś poziomie w skali A1-C2.

Historia Black Friday - od USA do Polski
Historia Black Friday zaczyna się od amerykańskiego Święta Dziękczynienia, które od dawna otwiera w USA sezon świątecznych zakupów. W Stanach Zjednoczonych od 1924 roku tego dnia przez Nowy Jork przechodzi parada domu towarowego Macy’s, a na jej końcu jedzie Mikołaj. Dla wielu Amerykanów to znak, że można ruszać po prezenty.
Z czasem tradycja zamieniła się w wyścig. Sklepy otwierały się coraz wcześniej, potem w nocy, a w ostatnich latach część startuje już w czwartek wieczorem. Długie kolejki i przepychanki o telewizory to obrazek, który znamy z wiadomości.
Na całym świecie wydarzenie rozpowszechniły sklepy online. W Wielkiej Brytanii Amazon wprowadził Black Friday w 2010 roku, a w 2013 roku dołączyła sieć Asda, należąca do amerykańskiego Walmartu.
Do Polski Czarny Piątek przeszedł długą drogę. W 2013 roku polscy internauci prawie go nie zauważali, a w Polsce zyskał popularność około 2015 roku. Dziś dla wielu konsumentów to doskonała okazja na zrobienie zakupów przed Bożym Narodzeniem.
Black Friday po angielsku - słówka i zwroty na zakupy
Wyprzedaże to świetny materiał do nauki, bo każdy baner w sklepie to gotowa fiszka. Jeśli szukasz inspiracji, zacznij od słówek, które zobaczysz na stronach sklepów w Black Friday.
Najważniejsze słówka dotyczące wyprzedaży:
- sale - wyprzedaż, on sale - w promocji
- deal - okazja, oferta, np. a great deal - świetna okazja
- bargain - okazja, coś kupionego tanio
- discount - zniżka, rabat
- promo code - kod rabatowy
- doorbuster - hit cenowy na otwarcie sklepu
- sold out - wyprzedane
- checkout - kasa, a w sklepie online etap płatności
- refund - zwrot pieniędzy
Zwroty, które przydadzą się przy kasie:
Is this on sale? - Czy to jest w promocji?
I’m just looking, thanks. - Tylko się rozglądam, dziękuję.
Can I return it if it doesn’t fit? - Czy mogę to zwrócić, jeśli nie będzie pasować?
💡 Kupiłeś więcej produktów, niż planowałeś? W takiej sytuacji youtuberzy pokazują swoje zdobycze w filmikach, które nazywa się haul zakupowy - zakupowe szaleństwo.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Ile trwa Black Friday?
Formalnie Black Friday trwa jeden dzień. W praktyce wiele sklepów rozciąga promocje na Black Weekend, Black Week albo dłuższy czas, aż do Cyber Monday.
A czym różni się Black Week od Black Friday? Przede wszystkim długością.
Skąd wziął się Czarny Piątek?
Czarny Piątek wziął się z Filadelfii, gdzie w połowie XX wieku policja tak nazywała dzień korków po Święcie Dziękczynienia. Z czasem nazwa straciła negatywne znaczenie i stała się symbolem wyprzedaży.
Czy Black Friday to ściema?
Nie zawsze, ale warto zachować czujność. Niektórzy sprzedawcy podnoszą ceny przed promocją, żeby wielkie promocje wyglądały lepiej.
Od 2023 roku, zgodnie z unijną dyrektywą Omnibus, sklepy w Polsce muszą przy obniżce pokazywać najniższą cenę z ostatnich 30 dni. Dzięki temu, porównując ceny, łatwiej sprawdzisz, czy promocje Black Friday oznaczają zakupy w niższych cenach.
Jak jest Black Friday po polsku?
W Polsce mówimy Czarny Piątek, choć w sklepach częściej zobaczysz angielską nazwę. Black znaczy czarny, a Friday to piątek.
Czy Black Friday obchodzi się w Wielkiej Brytanii?
Tak. Brytyjczycy nie świętują Thanksgiving, ale od 2010 roku przejęli zwyczaj wyprzedaży z USA. Dziś Black Friday to tam jeden z najważniejszych dni handlowych w roku.
Potrzebujesz wsparcia z angielskim?
Możemy pomóc! Indywidualne lekcje z naszymi doświadczonymi Lektorkami i Lektorami to gwarancja szybkich efektów. Od pierwszej minuty mówisz po angielsku, a to jedyny sposób, aby przełamać barierę mówienia.
Odbierz bezpłatną lekcję próbną, podczas której na własnej skórze przekonasz się o tym jak wyglądają lekcje u Talkersów.






















































